Strona głównaprodukcja

Pomidor wybór pola, stanowiska, nawożenie organiczne i mineralne

Data: 2020-10-11, Data edycji: 2020-10-17

Jak wybrać miejsce na pomidory przy uprawie w gruncie i zmianowanie.


Przy wyborze pola trzeba unikać kotlin lub większych z zagłębiem terenu, gdyż tworzą się tam zastoiska mrozowe. Pod pomidory przeznacza się zwykle stanowisko w trzecim roku lub nawet w dalszych latach po oborniku. Na glebach zasobnych w próchnicę rośliny te mogą być uprawiane wyłącznie na nawozach mineralnych. Wyższe wymagania mają odmiany samo kończące, reagują zwyżką plonów na nawożenie organiczne. Obornik zastosowany na jesieni w roku poprzedzającym uprawę pomidorów powinien być bardziej rozłożony, nie należy stosować obornika świeżego, słomiastego.
Pomidor nie ma specjalnych wymagań co do stanowiska w zmianowaniu, nie należy jednak uprawiać pomidorów po pomidorach lub ziemniakach ze względu na duże ryzyko wczesnego porażenia plantacji przez zarazę ziemniaka.

Uprawa roli.


Uprawa roli ze względu na głębokie korzenienie się pomidora powinno być głęboka. Orkę przed zimą należy wykonać na głębokość co najmniej 25 cm, najlepiej z pogłębiaczem pozwalającym na spulchnienie gleby poniżej warstwy ornej. Jeżeli stosuje się obornik to należy dać go pod orkę przedzimową.
Uprawa wiosenna gleby polega na zastosowaniu włóki wtedy, gdy najwcześniej można wejść na pole, a następnie kultywatora i brony bezpośrednio przed sadzeniem roślin. Jeżeli przed pomidorami uprawiana jest roślinna przedplonowa (co nie jest zalecane) przed sadzeniem pomidorów trzeba wykonać płytką orkę (10 cm), a następnie zastosować bronę.

Przedplony i śródplony.


W produkcji towarowej pomidorów nie stosuje się wiosną przedplonów, aby w razie późnej wiosny nie wystąpiła konieczność opóźnienia ich zbiorów, a tym samym opóźnienie terminu sadzenia pomidorów. W produkcji towarowej nie stosuje się również śródplonów. W ogródkach przydomowych i na działkach stosuje się często jako przedplony i śródplony następujące warzywa: szpinak z siewu jesiennego, sałatę, rzodkiewkę, kalarepę lub cebulę z dymki. Rośliny te pozostają najczęściej na polu jeszcze przez pewien czas to po sadzeniu pomidorów.
a
Nawożenie pomidorów.

Pomidorów nie należy uprawiać w pierwszym roku po oborniku. Jednak na glebach słabych odmiany samo kończące, zwłaszcza karłowe reagują na nawożenie obornikiem zwiększeniem plonu.
Przy plonie wynoszącym 40 ton z hektara pomidory pobierają z gleby 105 kg azotu, 10 kg fosforu, 112 kg potasu, 77 kg wapnia i 12 kg magnezu. Aby uzyskać wysokie plony, należy więc uzupełnić w glebie niedobory poszczególnych składników pokarmowych. Jeżeli pomidory uprawia się bez stosowania nawozów organicznych należy potrzebną ilość składników pokarmowych dostarczyć w postaci nawozów mineralnych. Właściwe nawożenie pomidorów wpływa nie tylko na wysokość plonu, lecz także na zawartość suchej masy.
Odmiany samokończące mają znacznie wyższe wymagania co do jakości gleby oraz nawożenia organicznego i mineralnego.
Nawożenie organiczne.

Pomidor, jak już wspomniano, jest mało wrażliwy na nawożenie organiczne. Nawożenie takie jest jednak konieczne na glebach lekkich o małej zawartości próchnicy. Najkorzystniejsze jest stosowanie nawozów organicznych dobrze rozłożonych (kompostowany obornik, obornik spod inspektów, kompost, a zwłaszcza kompost torfowy). Obornik w dawce 30 - 50 ton na hektar najlepiej zastosować pod orkę przedzimową, komposty zaś na wiosnę. Jako nawóz zielony można wysiać mieszankę wyki z peluszką. Wcześnie wysiane żyto, dostatecznie wyrośnięte, przed przyoraniem na zimę daje również dobre wyniki. Rośliny uprawiane na nawozy zielone powinny być przyorane jesienią. Przyoranie ich wiosną nie daje dobrych wyników ze względu na nadmierne przesuszenie gleby.
Nawożenie mineralne.

W celu określenia ilości nawozów podstawowych i mikroelementów, które należy stosować na danym polu pod pomidory, można zwrócić się do stacji chemiczno-rolniczej, która na podstawie analizy gleby poda szczegółowe dawki. Poniżej podano dawki orientacyjne.
Nawożenie azotem. Zależnie od zasobności gleby i nawożenia organicznego wysokość dawki na hektar w czystym składniku wynosi 60-150 kg azotu, w nawozach azotowych 300-750 kg na hektar siarczanu amonowego lub 250-600 kg saletrzaku albo 200-450 kg saletry amonowej. Nie należy stosować nawozów azotowych odkwaszających glebę. Nawozy amonowe (siarczan amonowy saletra amonowa) należy natychmiast przykryć ziemią, aby nie dopuścić do znacznych strat azotu. Na glebach cięższych całą ilość nawozów azotowych można dać w nawożeniu podstawowym, czyli przed sadzeniem roślin. Na glebach lżejszych azot stosuje się dwóch częściach: przed sadzeniem roślin należy dać 50-60% pełnej dawki nawozów azotowych, pozostałą część pogłównie, po przyjęciu się rozsady. Nawożenie pogłówne ma ponadto duże znaczenie w latach o większych opadach lub w gospodarstwach, które używają deszczowni, gdyż azot wtedy jest intensywniej wymywany z gleby. Przenawożenie oraz późne nawożenie pogłówne powodują zbyt bujny wzrost części wegetatywnych roślin i opóźnienie owocowania. Stosując pogłównie nawozy azotowe należy rozsypać je w odległości kilku centymetrów od szyjki korzeniowej uważając, aby nie posypać roślin, gdyż można je uszkodzić.
Nawożenie fosforem. Pomidory nie pobierają z gleby dużych ilości fosforu. Jest on ważny dla roślin głównie we wczesnej fazie rozwoju, gdy system korzeniowy jest jeszcze słabo rozwinięty, a niska temperatura gleby utrudnia pobieranie tego składnika. Nawożenie fosforem można stosować częściowo jesienią, pod orkę przedzimową (połowę dawki), a drugą część na wiosnę przed sadzeniem roślin, pod kultywator. Taki system nawożenia umożliwia należyte rozmieszczenie fosforu zarówno na powierzchni, jak i w głębszych warstwach gleby, co ułatwia pobieranie go przez korzenie. Intensywne nawiezienie pola fosforem zapewnia roślinom możliwość pobierania tego składnika nawet w ciągu kilku lat. Niedobór fosforu w glebie powoduje gorsze zawiązywanie się owoców zwłaszcza na dolnych gronach oraz opóźnia owocowanie. Minimalna wysokość dawek fosforu na hektar w czystym składniku wynosi 20-25 kg nawozów fosforowych 150-300 kg 18% superfosfatu.
Stosowanie superfosfatu na glebach mineralnych o niskim pH nie daje spodziewanych efektów, ponieważ w kwaśnej glebie powstają nierozpuszczalne i nieprzyswajalne dla roślin związki fosforu.
Nawożenie potasem. Potas jest łatwo wymywany z gleby, zwłaszcza na glebach lekkich o przepuszczalnym podłożu, należy więc stosować go na wiosnę (60% przed sadzeniem, 40% po rozpoczęciu kwitnienia).
Wysokość dawek potasu na hektar w czystym składniku wynosi 100-200 kg, a w postaci nawozu 300-600 kg siarczanu potasowego lub 40% soli potasowej.
Pod pomidory najbardziej nadaje się siarczan potasowy. Sole potasowe można stosować tylko wysokoprocentowe, gdyż zawierają one mniej chlorku sodowego, który powoduje zasolenie gleby. Niebezpieczeństwo takie występuje przede wszystkim na glebach ciężkich mało przepuszczalnych.
Nawożenie magnezem. Niedobór magnezu w glebie może być spowodowany przenawożeniem potasem lub dużym zakwaszenie gleby. Na niedobór tego pierwiastka pomidory reagują wyraźnym obniżeniem plonów. Jeżeli stosuje się nawożenie obornikiem niedoboru magnezu nie obserwuje się. Ponieważ jednak pomidory często uprawia się bez stosowania nawozów organicznych, może wystąpić jego niedobór.
Przyjmuje się, że gleba powinna zawierać 40-100 mg magnezu w jednym litrze gleby (na glebach lekkich ilość magnezu będzie niższa na glebach cięższych powinna być wyższa).
Przy objawach niedoboru magnezu w glebie stosuje się wapno dolomitowe, wapno magnezowe, kainit magnezowy. Pamiętać jednak należy, że pomidor wymaga gleby o pH 6,5, dlatego nawozy zawierające wapń można stosować wtedy, gdy pH jest niższe od 6, w ilościach niepowodujących jego wzrostu powyżej 6,5. Jeżeli zachodzi konieczność nawożenia magnezem na wiosnę, przed sadzeniem pomidorów, można zastosować wtedy kainit magnezowy w ilości 300-400 kg na hektar.
W wypadku stwierdzenia niedoboru magnezu w glebie już w czasie uprawy pomidorów można stosować siarczan magnezowy w ilości 150-200 kg na hektar.
Nawożenie mikroelementami. Objawy niedoboru mikroelementów w uprawie pomidorów mogą ujawnić się przede wszystkim tam, gdzie zastosowano zbyt intensywne wapnowanie. Pomidor jest szczególnie wrażliwy na niedobór boru. Niedobór tego składnika objawia się opadaniem kwiatów, głównie w górnych gronach, oraz tworzenie mniejszych owoców. Orientacyjnie dawki boru w postaci boraksu powinno wynosić 20 do 25 kg na hektar. Dla ułatwienia równomiernego wysiewu boraks można wymieszać z superfosfatem lub solą potasową.
Pomidor reaguje również wyraźnie na brak manganu. Jego niedobór powoduje tworzenie się między nerwami liści małych brunatnych plamek. W przypadku niedoboru manganu glebę nawozi się siarczanem manganawym w ilości 30-40 kg na hektar.
Na niedobór innych mikroelementów pomidor jest mniej wrażliwy. Stosowanie ich konieczne jest szczególnie wtedy, gdy nie stosuje się nawożenia obornikiem lub kompostem, zwłaszcza na glebach lekkich lub torfach.
Odczyn gleby. Pomidor nie jest wrażliwy na kwaśny odczyn gleby. Najwłaściwsze na glebach lekkich jest pH 5,5-6, a na glebach ciężkich 6,5 do 7. Przy pH poniżej pięciu na glebach lekkich i ph 6 na glebach ciężkich należy zastosować wapnowanie. Wapnowania wymagają przede wszystkim gleby ciężkie o małej zawartości próchnicy. Wapnowanie gleb poprawia jej strukturę, zwiększając jednocześnie przyswajanie podstawowych składników pokarmowych (azot, fosfor, potas, magnez). Niewskazane jest natomiast silne wapnowanie gleb lekkich, gdyż może doprowadzić do znacznego ograniczenia przyswajalności składników pokarmowych.
Na glebach lekkich o pH 5,4 zastosowanie węglanu wapnia w ilości półtorej tony na hektar zmienia pH gleby na 6,5, na glebach średnich ten sam wynik otrzymuje się po zastosowaniu węglanu wapnia w ilości 5 ton na hektar, a na glebach ciężkich 10 ton na hektar.
Pomidor ujemnie reaguje na wapnowanie stosowane bezpośrednio przed sadzeniem roślin dlatego, jeżeli istnieje potrzeba wapnowania, trzeba je zastosować przed orką przedzimową.
Zabiegi uprawowe przed sadzeniem.

Przed sadzeniem roślin gleba powinna być spulchniona kultywatorem, a następnie wyrównana broną, wolna od chwastów. Jeżeli okres poprzedzający sadzenie roślin był bezdeszczowy a gospodarstwo ma deszczownie, to przygotowując pole należy je nawozić przed sadzeniem.
Następną czynnością jest wyznaczenie rzędów znacznikiem przysadzeniu ręcznym. Tylko na plantacji prawidłowo obsadzonej możliwe jest później mechaniczne pielęgnowanie roślin.

Przeczytaj również:

Pomidor produkcja rozsady do uprawy w gruncie i pod folią Jak przygotować ziemię pod rozsadę i o czym pamiętać przy wysiewie nasion

Pomidor sadzenie, hartowanie rozsady i rozstawa, hormonizacja kwiatów Pielęgnacja rozsady, sadzenie, rozstawa, hartowanie, hormonizacja kwiatów i nawożenie pogłówne.

Pomidory choroby, zgorzel podstawy łodyg, zaraza ziemniaka Sposoby walki z najczęstszymi chorobami nie tylko chemiczne.